Παιδιά και Οθόνες: Οδηγός Επιβίωσης για Γονείς/ Φροντιστές από την Διεπιστημονική ομάδα της Ώθηση

 

Παιδιά και Οθόνες: Οδηγός Επιβίωσης για Γονείς/ Φροντιστές  από την  Διεπιστημονική ομάδα της Ώθηση

Η τεχνολογία μπήκε στη ζωή μας με σκοπό να εξυπηρετήσει και να διευκολύνει την επικοινωνία αλλά και την καθημερινότητα των ανθρώπων. Σήμερα, όμως, τα ψηφιακά μέσα έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής των παιδιών και αποτελούν την πιο κοινή μορφή καθιστικής ζωής. Πολύ συχνά οι γονείς αναρωτιούνται: «Πόση ώρα επιτρέπεται;», «Πώς θα το ελέγξω χωρίς φωνές;» και «Πώς θα βοηθήσω το παιδί μου;».

Το μυστικό δεν είναι η απόλυτη απαγόρευση και η ενοχοποίηση, αλλά το μέτρο και το όριο στη χρήση τους. Ας δούμε μαζί τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε «οθόνες», ποιες είναι οι επίσημες οδηγίες ανά ηλικία και πρακτικούς τρόπους για να φέρουμε την ισορροπία πίσω στο σπίτι μας.

📱 Τι εννοούμε όμως με τον όρο «Χρόνος Οθόνης»; • Η τηλεόραση (ακόμα και όταν παίζει απλώς στο υπόβαθρο). • Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και οι κονσόλες. • Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα laptop. • Τα tablet και τα κινητά τηλέφωνα. • Τα DVD και κάθε είδους ψηφιακό βίντεο.

1. Οδηγός ανά Ηλικία: Πόσος χρόνος είναι «υγιής»; (Συνοπτικός Πίνακας)

Οι συστάσεις των μεγαλύτερων παγκόσμιων οργανισμών (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής) και ο κανόνας «3-6-9-12» του Γάλλου ψυχίατρου Serge Tisseron μας δίνουν τον αναπτυξιακό οδικό χάρτη:

Ηλικιακή Ομάδα	Μέγιστος Επιτρεπόμενος Χρόνος	Βασικές Οδηγίες & Κανόνας 3-6-9-12
Κάτω από 18 μηνών	0 λεπτά (Καθόλου οθόνες)	• Μόνη εξαίρεση οι βιντεοκλήσεις με συγγενείς. • Όχι τηλεόραση/βίντεο στο υπόβαθρο.
18 - 24 μηνών	Ελάχιστος χρόνος (Μόνο με γονέα)	• Μόνο υψηλής ποιότητας εκπαιδευτικό περιεχόμενο. • Πάντα μαζί με τον γονέα (co-viewing).
2 - 5 ετών	Έως 1 ώρα / ημέρα (Αυστηρό όριο)	• Εκπαιδευτικά προγράμματα. • Συνδιαβάζουμε/συζητάμε, όχι παιχνίδι μόνα τους. • Όχι κονσόλες/gaming πριν τα 6 έτη.
6 - 9 ετών	Έως 2 ώρες / ημέρα	• Σταθερά όρια από τους γονείς. • Ισορροπία με ύπνο και κίνηση. • Καθόλου ελεύθερο ίντερνετ πριν τα 9 έτη.
9 - 12 ετών	Έως 2 ώρες / ημέρα	• Εκπαίδευση για την ασφάλεια στο διαδίκτυο. • Καθόλου μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Social Media) πριν τα 12 έτη.

2. Γιατί μας ανησυχεί η υπερμέτρη και κακή χρήση;

Η ανεξέλεγκτη έκθεση από πολύ νωρίς επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργικότητα και την ανάπτυξη του παιδιού:

• Σωματική υγεία & Κίνηση: Η καθιστική ζωή προκαλεί προβλήματα υγείας (παχυσαρκία, άγχος, μειωμένη κινητική ανάπτυξη και κινητικές δεξιότητες) λόγω μειωμένης σωματικής δραστηριότητας.
• Ύπνος: Η έκθεση στις οθόνες (ιδιαίτερα πριν την κοίμηση) αποτελεί απειλή για τον ύπνο, καθώς επηρεάζει την έκκριση μελατονίνης.
• Γνωστικές & Γλωσσικές δεξιότητες: Τα παιδιά δεν μαθαίνουν να μιλάνε βλέποντας τηλεόραση, με αποτέλεσμα να εμφανίζουν αδύναμες λεκτικές δεξιότητες, προβλήματα προσοχής, συγκέντρωσης, μνήμης και κριτικής σκέψης.
• Κοινωνικοποίηση & Σχέσεις: Η συνεχής χρήση είναι επιζήμια για την κοινωνική τους ζωή. Η ηλεκτρονική διασκέδαση εξαλείφει το δημιουργικό παιχνίδι, δεν προάγει τη συνεργασία ούτε τις ουσιαστικές σχέσεις και αποτυγχάνει να βοηθήσει τα παιδιά να προσαρμοστούν στην έννοια της απώλειας και της έλλειψης.

 

💡 Η οπτική της Εργοθεραπείας: Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να ανακαλύπτει τον τρισδιάστατο χώρο γύρω του, χρησιμοποιώντας όλες τις αισθήσεις του. Τα παιδιά αποκτούν εμπειρίες με τις αισθήσεις τους· έτσι μόνο αναπτύσσουν υγιείς ανθρώπινες σχέσεις από νεαρή ηλικία, τις οποίες θα αναπαράγουν αργότερα στην ενήλικη ζωή. 🗣️ Η οπτική της Λογοθεραπειας: Η οθόνη συχνά «υπακούει» αμέσως: το παιδί επιλέγει, πατά, αλλάζει, ξαναβλέπει. Η πραγματική ζωή όμως έχει διαφορετικό ρυθμό. Έχει αναμονή, εναλλαγή σειράς, όρια, απρόοπτα και ανθρώπους που δεν λειτουργούν σαν κουμπιά. . Η γλώσσα και η επικοινωνία χτίζονται στη σχέση: στο βλέμμα, στη φωνή, στην παύση, στο παιχνίδι, στο παραμύθι, Όσο περισσότερο η οθόνη γεμίζει την ημέρα, τόσο λιγότερος χώρος μένει για τις μικρές γέφυρες επικοινωνίας: τις λέξεις που ακούει το παιδί, τις προσπάθειές του να απαντήσει, τις μικρές εναλλαγές της κουβέντας. Δεν χρειάζονται ειδικές “εκπαιδευτικές” συζητήσεις. Αρκεί ο γονέας να μπαίνει για λίγο στον κόσμο που βλέπει το παιδί: «Τι παίζεις εδώ;», «Δείξε μου αυτό που σου άρεσε», «Πώς το σκέφτηκες αυτό;». 💡 Η οπτική του Ειδικού Μαθησιακού: Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο όταν λογίζεται  με μέτρο, σαφή όρια και κατάλληλη καθοδήγηση από τους ενήλικες. Ο στόχος δεν είναι η πλήρης απομάκρυνση των οθονών, αλλά η εκπαίδευση των παιδιών σε μια ισορροπημένη και ασφαλή χρήση τους. Με την εκτεταμένη χρήση οθονών το κίνητρο για τη μαθησιακή διαδικασία μειώνεται. Τα παιδιά κυρίως συνηθίζουν στο γρήγορα στο εύκολο στο άκριτο στη μη κοπιώδες, αντίθετα με αυτό που απαιτεί η μαθησιακή διαδικασία.

 

 

3. Πρακτικές Συμβουλές: Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Για να προλάβουμε ή να ρυθμίσουμε την κατάσταση, χρειάζεται να είμαστε σταθεροί στα όρια που θέτουμε μέσα από απλές στρατηγικές:

• Συνδεθείτε πριν «αποσυνδέσετε»: Καθώς τα παιδιά δυσκολεύονται να αποσυνδεθούν, πριν κλείσουμε την οθόνη χρειάζεται να έρθουμε σε επαφή μαζί τους, να συνδεθούμε, να ενδιαφερθούμε για αυτό που βλέπουν και να το συζητήσουμε πριν πατήσουμε το «κουμπί».
• Δημιουργήστε «Ζώνες και Χρόνους χωρίς Τεχνολογία»:
  - Προτιμήστε να μην υπάρχουν οθόνες στα παιδικά δωμάτια. Κρατήστε τον υπολογιστή σε κοινόχρηστο χώρο για επίβλεψη.
  - Μην χρησιμοποιείτε οθόνες στη διάρκεια των γευμάτων.
  - Αποφύγετε τις συσκευές πριν τον ύπνο (φορτίστε τες έξω από το δωμάτιο τη νύχτα και προτιμήστε να διαβάσετε παραμύθια).
• Η οθόνη ως προνόμιο, όχι ως δικαίωμα: Μην χρησιμοποιείτε τις οθόνες σαν μέσο επιβράβευσης ή τιμωρίας. Συμπεριφερθείτε στην οθόνη ως ένα προνόμιο που κερδίζεται. Συμφωνήστε να γίνονται πρώτα οι δραστηριότητες και οι σχολικές υποχρεώσεις και μετά οι οθόνες.
• Γίνετε το πρότυπο: Οι ενήλικες χρειάζεται να δίνουν το παράδειγμα καλής χρήσης της τεχνολογίας, καθώς τα παιδιά αξιοποιούν το μιμητικό στάδιο.
• Σύμμαχος ο γονικός έλεγχος: Αξιοποιήστε εφαρμογές Parental Lock Control. Προστατεύουν τα παιδιά από το πολύωρο screentime, φιλτράρουν το ακατάλληλο περιεχόμενο και ελέγχουν τον χρόνο ανά εφαρμογή, ώστε τα παιδιά να εξερευνούν τον ψηφιακό κόσμο με ασφάλεια.

 

 

✨ Καθιερώστε τα "Analogue Weekends" (Αναλογικά Σαββατοκύριακα)!

Αν θέλετε να κάνετε μια ουσιαστική αλλαγή στη δυναμική της οικογένειας, δοκιμάστε να θεσπίσετε τα Analogue Weekends. Ορίστε χρόνο χωρίς καθόλου ηλεκτρονικές συσκευές για όλα τα μέλη της οικογένειας.

Τι κάνουμε τότε;
• Ενθαρρύνουμε την επαφή με τη φύση και την κίνηση.
• Διαλέγουμε δημιουργικά παιχνίδια και εντάσσουμε τα παιδιά στις καθημερινές δουλειές του σπιτιού αξιοποιώντας το μιμητικό στάδιο.
• Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να συμμετέχουν σε δραστηριότητες, να βλέπουν τους φίλους τους από κοντά και να έχουν ενεργό ρόλο σε κάθε οικογενειακή στιγμή.

Και τι γίνεται αν το παιδί παραπονεθεί ότι βαριέται;
Αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο! Η ικανότητα να είναι κανείς μόνος παρουσία άλλου εκδηλώνει συχνά αισθήματα βαρεμάρας ή πλήξης, κάτι που προκαλεί στους γονείς αναστάτωση για το πώς θα γεμίσουν τον χρόνο των παιδιών. Όμως, τα παιδιά πρέπει να βαρεθούν για να μπορέσουν να γίνουν δημιουργικά και να βρουν τους δικούς τους τρόπους να γεμίσουν τον κενό χρόνο.

Αν βοηθήσουμε ένα παιδί να αναπτύξει τη δημιουργικότητά του, τότε και ως ενήλικας θα μπορεί να ζει την καθημερινότητά του δημιουργικά και να έχει μια αυθεντική σχέση με τον εαυτό του, αφού θα αντέχει να είναι μόνος — αντί να τείνει να γεμίζει το κενό του ασφυκτικά και χωρίς παύσεις με μια οθόνη.

 

 

📝 Μια γρήγορη δοκιμασία για το σπίτι:

Κάντε στον εαυτό σας μερικές κατευθυντήριες ερωτήσεις: Επηρεάζεται η σωματική υγεία και ο ύπνος του παιδιού μου; Σχετίζεται εκτός διαδικτύου με την οικογένεια και τους φίλους του; Επηρεάζονται οι επιδόσεις του στο σχολείο; Επιθυμεί να εμπλακεί σε δημιουργικές δραστηριότητες;

Εάν συμπεραίνετε ότι η ενασχόληση με την οθόνη επηρεάζει τη λειτουργικότητά του, προσπαθήστε να εντάξετε νέες δραστηριότητες και συγκεκριμένο ωράριο. Σε περίπτωση που τα συμπτώματα επιμένουν και δεν παρατηρήσετε αλλαγή, είναι σημαντικό να αποταθείτε σε κάποιον ειδικό (π.χ. ψυχολόγο) για περαιτέρω διερεύνηση και εξατομικευμένη υποστήριξη.

Αν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το με άλλους γονείς που μπορεί να χρειάζονται αυτές τις ισορροπημένες συμβουλές !

 

 

Συγγραφή και επιμέλεια κειμένου :Ελισάβετ Ανεμόγιαννη  Εργοθεραπεύτρια SIT

 

 

ΟΤΑΝ ΟΛΑ ΠΟΝΑΝΕ: ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ ΣΕ ΝΕΟΥΣ ΜΕ ΝΕΥΡΟΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

 Όταν όλα πονάνε: Χρόνιος πόνος σε νέους με νευροδιαφορετικότητα

Ο χρόνιος πόνος είναι πιο συχνός σε νευροδιαφορετικούς πληθυσμούς. Η ρύθμιση του νευρικού συστήματος είναι καθοριστική για την ίαση.

Ο πόνος είναι το σύστημα συναγερμού του σώματος, σχεδιασμένο για να μας προστατεύει από τον κίνδυνο. Σε μερικούς ανθρώπους, αυτός ο συναγερμός μπορεί να γίνει υπερπροστατευτικός, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο το νευρικό σύστημα επεξεργάζεται τον πόνο με τρόπους που επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία και την ευημερία. Και στα παιδιά, ο επίμονος πόνος όπως αυτός μπορεί να κάνει τις καθημερινές δραστηριότητες — το παιχνίδι στο διάλειμμα, το κουβάλημα ενός σακιδίου, το κράτημα ενός μολυβιού, το ντύσιμο — να γίνονται αφόρητες.

Ο χρόνιος πόνος — δύο φορές πιο συχνός στους νέους με νευροδιαφορετικότητα — είναι τόσο πραγματικός όσο και αόρατος και παρεξηγημένος. Καθώς αυξάνεται η ευαισθητοποίηση, αυξάνεται και η κατανόησή μας για τους λόγους για τους οποίους ο αυτισμός και η ΔΕΠΥ  θέτουν τα παιδιά σε μεγαλύτερο κίνδυνο για χρόνιο πόνο, καθώς και για τις μορφές υποστήριξης που βοηθούν το μοναδικό νευρικό τους σύστημα να αισθάνεται ασφαλές και να θεραπεύεται.

Η Νευροβιολογία του Πόνου

Ο χρόνιος πόνος, ο οποίος ορίζεται ως πόνος που διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες, είναι συχνά το αποτέλεσμα μιας ανισορροπίας του νευρικού συστήματος και όχι μιας συνεχιζόμενης βλάβης των ιστών. Ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα λειτουργούν για να μας προστατεύουν, εναλλάσσοντας δύο λειτουργίες: το συμπαθητικό σύστημα, το οποίο ενεργοποιεί την αντίδραση «fight-or- flight» για να κινητοποιήσει το σώμα σε περιπτώσεις πρόκλησης, και το παρασυμπαθητικό σύστημα, το οποίο μας ηρεμεί και μας ρυθμίζει.

Ο χρόνιος πόνος εμφανίζεται όταν το σύστημα «πάλης ή φυγής» παραμένει ενεργοποιημένο, ενισχύοντας τα σημάδια πόνου, εντείνοντας την αντίληψη του κινδύνου, διαταράσσοντας τον ύπνο και τη διάθεση και απορυθμίζοντας περαιτέρω το σώμα – δημιουργώντας έναν κύκλο υπερενεργοποίησης.

Αλλά τι προκαλεί την υπερενεργοποίηση;

Η επικάλυψη χρόνιου πόνου και νευροδιαφορετικότητας

Ο πόνος επηρεάζεται από βιολογικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες, όπως περιγράφεται στο μοντέλο του πόνου «φόβος- αποφυγή». 1  Αυτό το πλαίσιο απεικονίζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο η νευροδιαφορετικότητα μπορεί να κάνει τα παιδιά πιο ευαίσθητα στη συμπαθητική ενεργοποίηση και στον χρόνιο πόνο.

 

Νευροδιαφορετικότητα και πόνος

·         Η αισθητηριακή ευαισθησία ενισχύει τον πόνο και την ταλαιπωρία σε απόκριση στις καθημερινές αισθητηριακές εισροές.

·         Οι διαφορές στην αισθητηριακή αντίληψη εντείνουν την επίγνωση των σωματικών αισθήσεων.

·         Η συναισθηματική δυσλειτουργία εντείνει την ανησυχία, την αγωνία και την κατακλυσμιαία αίσθηση που προκαλεί ο πόνος.

·         Η υπερβολική συγκέντρωση, η γνωστική ακαμψία και η επιμονή εστιάζουν την προσοχή στον πόνο.

·         Η ανοχή στην αβεβαιότητα υπονομεύει τις προσαρμογές και τροφοδοτεί την υπερβολική επαγρύπνηση.

·         Οι κοινωνικές προκλήσεις αυξάνουν το άγχος και προκαλούν την αντίδραση «πάλης ή φυγής».

·         Συνυπάρχουσες καταστάσεις — διαταραχές ύπνου, άγχος και κατάθλιψη, αναπτυξιακές διαταραχές, ημικρανίες, αυτόνομη δυσλειτουργία και άλλα —προβλέπουν και συμβάλλουν στον χρόνιο πόνο.

Περίπου το 16% των παιδιών με αυτισμό βιώνουν συχνό ή χρόνιο πόνο — σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από αυτό που παρατηρείται σε νευροτυπικά παιδιά της ίδιας ηλικίας — και το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 20% μεταξύ αυτών με αναπτυξιακές διαταραχές.

Σε πρόσφατη μελέτη  μας, διαπιστώσαμε τα εξής:

·         Περίπου το 30% των παιδιατρικών ασθενών σε κλινικές πόνου είναι αυτιστικοί.

·         Περισσότεροι από τους μισούς αναφέρουν διάχυτο πόνο και όχι εντοπισμένο.

·         Περίπου το 60% είναι κορίτσια, γεγονός που αντανακλά τα υψηλότερα ποσοστά χρόνιου πόνου που παρατηρούνται στις γυναίκες, πιθανώς λόγω παραγόντων όπως οι ορμόνες, οι συνυπάρχουσες παθήσεις, το άγχος και η ιατρική προκατάληψη.

·         Περίπου το ένα τέταρτο των νέων με χρόνιο πόνο έχουν ΔΕΠΥ,

·         Το 65% των παιδιών με ΔΕΠΥ αναφέρουν χρόνιο πόνο.

·         Οι γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά χρόνιου πόνου στην ενήλικη ζωή.

Ενδείξεις χρόνιου πόνου

Τα συμπτώματα του πόνου μπορεί να περιλαμβάνουν:

·         Προστασία ενός μέρους του σώματος ή προτίμηση της μιας πλευράς

·         Αποφυγή κίνησης ή μειωμένο εύρος κίνησης

·         Ευαισθησία στο ελαφρύ άγγιγμα

·         Αυξημένη αισθητηριακή ευαισθησία

·         Ξαφνική ή αυξημένη ευερεθιστότητα ή κρίσεις

·         Ξαφνικό ή αυξημένο άγχος, προσκόλληση ή φόβος να μείνει μόνο του

·         Ανάγκη για βοήθεια σε εργασίες που προηγουμένως εκτελούσε ανεξάρτητα

·         Συχνές επισκέψεις σε ιατρεία, αιτήματα να πάει σπίτι ή άρνηση να πάει στο σχολείο

·         Νέα ή επιδεινωμένα προβλήματα ύπνου

Διαχείριση του πόνου: Ρύθμιση του νευρικού συστήματος

Η διαχείριση του χρόνιου πόνου απαιτεί συντονισμένες προσεγγίσεις που ηρεμούν το διαταραγμένο νευρικό σύστημα με την πάροδο του χρόνου και αποκαθιστούν τη λειτουργία του. Η θεραπεία πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες, τις ικανότητες και το περιβάλλον κάθε παιδιού.

Προγράμματα διαχείρισης πόνου

Τα προγράμματα για τον χρόνιο πόνο περιλαμβάνουν παιδιατρικούς αναισθησιολόγους, ψυχολόγους ειδικευμένους στον πόνο, εργοθεραπευτές και φυσικοθεραπευτές, καθώς και άλλους ειδικούς. Πολλά προγράμματα λειτουργούν σε παιδιατρικά νοσοκομεία με ειδικούς που έχουν εμπειρία στις νευροαναπτυξιακές διαφορές. Αυτά τα προγράμματα εστιάζουν στη λειτουργία πέρα από τη μείωση του πόνου, βοηθώντας τα παιδιά να επιστρέψουν στις καθημερινές δραστηριότητές τους. Τα περισσότερα είναι εξωτερικά, αλλά υπάρχουν και επιλογές νοσηλείας ή ημερήσιας θεραπείας για σοβαρές περιπτώσεις.

Για τα παιδιά με νευροδιαφορετικότητα, τα θεραπευτικά προγράμματα πρέπει να αντιμετωπίζουν:

·         Αισθητηριακή ρύθμιση

·         Προκλήσεις των εκτελεστικών λειτουργιών

·         Δραστηριότητες της καθημερινής ζωής (π.χ. μπάνιο, ντύσιμο, φαγητό)

·         Σχολική συμπεριφορική και κοινωνική υποστήριξη

Υποστήριξη σχολείων

Οι εκπαιδευτικοί θα επωφεληθούν από την κατανόηση του χρόνιου πόνου και του τρόπου με τον οποίο το σχολικό περιβάλλον τον επηρεάζει. Ένας ψυχολόγος ειδικευμένος στον πόνο μπορεί να εξηγήσει τη σχέση μεταξύ χρόνιου πόνου και σχολείου, να παρέχει τεκμηρίωση για τις ανάγκες του παιδιού σας και να υποστηρίξει λύσεις που θα διευκολύνουν τη σταδιακή συμμετοχή στο σχολείο, όπως:

·         Ήσυχος χώρος για σύντομα διαλείμματα

·         Εργαλεία ρύθμισης των αισθήσεων (ακουστικά με μείωση θορύβου, γυαλιά ηλίου)

·         Υπενθυμίσεις για τη χρήση στρατηγικών διαχείρισης του πόνου (βαθιά αναπνοή, μυϊκή χαλάρωση)

·         Εναλλακτικές επιλογές καθισμάτων

·         Δικαιολογημένες απουσίες, καθυστερήσεις και επιπλέον χρόνος μετάβασης μεταξύ των μαθημάτων

·         Διευκολύνσεις για τη λήψη σημειώσεων (πρόσβαση σε σημειώσεις, μετατροπή ομιλίας σε κείμενο, πληκτρολόγηση)

·         Προσαρμοσμένη φυσική αγωγή με επιλογές χαμηλής έντασης

Τι μπορούν να κάνουν οι φροντιστές

1.      Αναγνωρίστε τον πόνο του παιδιού σας.

Οι περισσότεροι από εμάς εξισώνουμε τον πόνο με οξείες, αλγοαισθητικές μορφές — σπασμένα κόκαλα, κοψίματα, εγκαύματα. Αλλά αυτός είναι μόνο ένας τύπος πόνου. Ο αλγοπλαστικός πόνος, που είναι συνηθισμένος στον χρόνιο πόνο, μπορεί να εμφανιστεί χωρίς βλάβη στους ιστούς ή στα νεύρα. Το να πιστεύετε το παιδί σας βοηθά να ηρεμήσει το νευρικό του σύστημα. Να θυμάστε ότι η νευροδιαφορετικότητα μεταβάλλει την επεξεργασία του πόνου. Αποφύγετε να θεωρείτε το παιδί σας ανυπάκουο ή ότι επιζητά την προσοχή, καθώς αυτό οδηγεί σε διαμάχες εξουσίας που μπορούν να αυξήσουν το άγχος και τη δυσλειτουργία.

2.      Ξεκινήστε χαμηλά και προχωρήστε αργά.

Ξεκινήστε με μικρά βήματα για να βοηθήσετε το παιδί σας να αναρρώσει και να ανακτήσει τις λειτουργίες του. Αυξήστε τις απαιτήσεις μόνο όταν είναι εφικτό. Εάν το περπάτημα μέχρι την είσοδο του σπιτιού είναι δύσκολο, ξεκινήστε με λίγα βήματα και αυξήστε σταδιακά. Χρησιμοποιήστε συσκευές παρακολούθησης φυσικής κατάστασης και ανταμοιβές για κίνητρα.

3.      Ανακατεύθυνση.

Η μετατόπιση της προσοχής από τον πόνο μπορεί να μειώσει την έντασή του. Πείτε: «Είναι λογικό να νιώθεις πόνο και η υπερβολική συγκέντρωση σε αυτόν να σε εμποδίζει να σκεφτείς οτιδήποτε άλλο. Ας δοκιμάσουμε να κάνουμε ένα μικρότερο βήμα αυτή τη φορά». Οι ψυχολόγοι μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μετατόπιση των τρόπων σκέψης του παιδιού σας σχετικά με τον πόνο και να προτείνουν εναλλακτικές συμπεριφορές.

Άλλοι τρόποι για να ανακατευθύνεται το παιδί σας:

·         Ζητήστε βοήθεια για μια εργασία (π.χ. να μεταφέρει ένα μήνυμα σε ένα μέλος της οικογένειας, να σκεφτεί τα είδη για το ψώνια, να βουρτσίσει το κατοικίδιο της οικογένειας)

·         Μετρήστε αντικείμενα ανά χρώμα

·         Ονομάστε πράγματα που μπορούν να δουν, να αγγίξουν, να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν

4.      Δημιουργήστε ένα κουτί με αντικείμενα που σας ανακουφίζουν και σας ηρεμούν:

·         Αναπνευστικές ασκήσεις

·         Μουσική, ζωγραφική, πάζλ

·         Καθοδηγούμενη απεικόνιση και διαλογισμός

·         Ειδικά ενδιαφέροντα

5.      Δώστε οπτικά σήματα για να θυμίζετε στο παιδί σας τις προτιμώμενες στρατηγικές αντιμετώπισης.

6.      Διατηρήστε τις ρουτίνες για να δημιουργήσετε προβλεψιμότητα και να μειώσετε το άγχος.

7.      Δώστε προτεραιότητα στον ποιοτικό ύπνο.

Ο ποιοτικός ύπνος μειώνει τον πόνο και βοηθά στην αυτορρύθμιση. Φροντίστε το παιδί σας να εξεταστεί για διαταραχές ύπνου και να λάβει την κατάλληλη θεραπεία. Υποστηρίξτε επίσης τις υγιεινές συνήθειες ύπνου:

·         Χαμηλώστε τα φώτα και σβήστε τις οθόνες μία ώρα πριν τον ύπνο.

·         Ακολουθήστε μια σύντομη ρουτίνα για τον ύπνο με ένα οπτικό πρόγραμμα(π.χ. μπάνιο, βούρτσισμα δοντιών, φόρεμα πιτζάμας, παραμύθι ή άσκηση χαλάρωσης).

·         Χρησιμοποιήστε χρονόμετρα για να υποδείξετε τις μεταβάσεις.

·         Επιλέξτε άνετες πιτζάμες και κλινοσκεπάσματα (αφαιρέστε τις ετικέτες που γρατσουνάνε).

·         Διατηρήστε το υπνοδωμάτιο σκοτεινό, δροσερό και ήσυχο.

·         Διατηρήστε σταθερές ώρες ύπνου-αφύπνισης, ακόμη και τα σαββατοκύριακα.

·         Χρησιμοποιείτε το κρεβάτι μόνο για ύπνο.

8.      Εκπαιδεύστε τους άλλους.

Βοηθήστε την οικογένεια και τους φίλους σας να κατανοήσουν πώς διαφέρει ο χρόνιος πόνος. Αυτή η εξήγηση είναι κατάλληλη για τα παιδιά: Το σώμα μου είναι σαν μια κατσαρόλα με νερό. Μερικές φορές, το νερό βράζει και ξεχειλίζει, κάτι που προκαλεί πόνο. Λαμβάνω βοήθεια για να αποτρέψω το νερό από το να ξεχειλίζει!

9.      Μείνετε ήρεμοι.

Ο χρόνιος πόνος είναι εξαιρετικά θεραπεύσιμος. Δεν προκαλέσατε εσείς τον πόνο του παιδιού σας — όλοι έχουμε διαφορετικά νευρικά συστήματα και διαμορφωνόμαστε διαφορετικά από τις εμπειρίες της ζωής. Ωστόσο, η ήρεμη παρουσία σας μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν στον πόνο με την πάροδο του χρόνου.

Η σταδιακή έκθεση σε δυσάρεστες δραστηριότητες είναι μέρος της θεραπείας — έτσι υποχωρεί ο φόβος και εξασθενεί ο πόνος. Ένας ψυχολόγος ειδικευμένος στον πόνο μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε πώς να υποστηρίξετε και να ενθαρρύνετε καλύτερα το παιδί σας να σπάσει τον κύκλο του φόβου και της αποφυγής και να ανακτήσει τη ζωή του.

·         Gloria T. Han, Ph.D., is a pediatric pain psychologist at Vanderbilt Children’s Hospital in Tennessee and an assistant professor at Vanderbilt University Medical Center.

·         Anna C. Wilson, Ph.D., is a pediatric pain psychologist at Oregon Health & Science University Doernbecher Children’s Hospital and a professor at OHSU.

https://www.additudemag.com/chronic-pain-kids-adhd autism/?ecd=wnl_additude_260312_cons_adhd_treatment&goal=0_d9446392d6-7fa465991b-288451157

Το παρόν κείμενο αποτελεί ελεύθερη μετάφραση του κειμένου στην Αγγλική γλώσσα που δημοσιεύθηκε στον παραπάνω σύνδεσμο.